Korte notitie over Godshuizen in Buitenveldert

Buitenveldert

In 1921 heeft het wraatgrage Amsterdam de gemeentegrens een stuk in zuidelijke richting verschoven richting Kalfjeslaan. Dat ging te koste van de gemeente Nieuwer-Amstel (Amstelveen). Het gebied maakte deel uit van het in 1934 vastgestelde Algemeen Uitbreidings Plan. Ook het Amsterdamse Bos hoorde daar bij. In 1955-’60 werden grote plannen ontwikkeld, in 1958 werd de eerste paal geslagen van deze uit rechthoeken bestaande wijk (men noemt dat een ‘orthogonaal ensemble’). Alleen aan de oostkant is nog iets van de pre-stedelijke bebouwing herkenbaar. Aan de Amsteramse Zuidas, langs de A10, ontwikkelt zich nog steeds een concentratie aan kantoorgebouwen.

Aan de Kalfjeslaan

Aan de Kalfjeslaan 400 treft men de St. Augustinuskerk aan. Een grote eenbeukige kerk met een recht gesloten koor. Aan de zuidoostkant een ranke toren en een opvallend groot roosvenster in de westgevel. De kerk vervangt een voorganger uit 1902. In de jaren 1934-’35 werd de kerk gebouwd naar ontwerp van J. M. Hardeveld en L. van der Bijl. Binnen treft men een monumentaal hoofdaltaar aan uit 1935 met een ciborium (een soort tempeldak) van de gebroeders J.E. en L. Brom.

Aan de van Boshuizenstraat

De parallel aan de Kalfjeslaan lopende van Boshuizenlaan is een ware kerkenallee. Eerst noem ik nr. 652: de Hervormde Pinksterkerk. M.F. Duintjer tekende voor deze moderne kerk die sinds 1975 in gebruik is bij de Pinkstergemeente. Dan noem ik de Gereformeerde Pelgrimskerk op nummer 560. Die dateert uit 1962-’63 en is van de hand van A. Rothuizen en P.J. ’t Hooft. Deze kerk heeft een ranke klokkentoren, meer een klokkenmast eigenlijk.  En dan hebben we tenslotte op nr. 420-422 de Katholieke Goede Herderkerk van A. F. Brenninkmeijer. De goed bruikbare kerk  werd in de jaren 1966-’68 gebouwd. De kerk heeft gebrandschilderde ramen van J. en A. Min. Ten noorden van het Gelderlandplein staat de vm. katholieke Bovenzaal-kerk. Nu in gebruik bij de Pinkstergemeente (in de bovenzaal) en de openbare bibliotheek (gelijkvloers). Aan de ‘sjieke’ rand van Buitenveldert stond ooit nog de Christus  Geboortekerk die helaas niet meer bestaat.

 Een synagoge sluit de rij

Vermelding verdient nog het gebouw van de Christengemeenschap aan de A. J. Ernststraat uit 1971 (H. Hupkes is de architect) in de bijzondere vormentaal die op de ideeën van Rudolf Steiner is geïnspireerd. Nog interessanter is het te melden dat aan een andere rechte Buitenveldertse straat ( de van Boechorststraat) een echte Rietveldkerk staat. In 1967 is het ontwerp van G. Th. Rietveld uitgevoerd door G. van Tricht. Toen was het gebouw in gebruik als ‘clubgebouw’ van de Vrije Gemeente. Maar die verkocht het aan de Joodse Gemeente van Amsterdam. Zo kan hier de moedergodsdienst van alle christelijke denominatie het ‘Sjema Israeel’ laten klinken en ons allen tot de orde roepen!

Een verdwaald carillon

Als we de wijk aan de zuidzijde verlaten komen we langs het complex van de VU-universiteit. Met enige afgunst bekijk ik altijd het carillon dat daar boven op het gebouw prijkt. En niet meer dan dat. Het mist een klokkenkamer zoals een kerktoren die heeft. Van wezenlijk belang want de klanken van de carillonklokken moeten zich kunnen mengen alvorens hun geluid aan de buitenwereld prijs te geven. Zou het een idee zijn dat klokkenspel maar eens vlug over te brengen naar de gerestaureerde torens van de Bavokathedraal in Haarlem?

De foto’s van de Augustinuskerk zijn aangeleverd door de parochie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *